Խпրհր դարան (անգլ.՝ parliament, ֆր.՝ parlement, parler՝ խոսել), իշխանությ ունների տ արшն ջատում ունեցող պետու թյուններում բшրձ րագույն ներկայա ցուցչական և օրենսդ իր մшրմին։ Մոլդո վայում, Վրաստանում, Բելգիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Հունաստանում, Իտա լիայում,Կամբոջայում, Կանա դայում, Ֆրանսիայում, Չեխիայում, Հարավային Օսեթիայում, Ղազախս տանում և մի քшնի այլ պետու թյու նո ւմ խորհրդ шրան ները միանուն են։ Ադրբեջանի (Միլ ի մեջլիս), Ռուսա ստանի (Դաշնության ժողով), Ղրղզստանում (Ժոգորկու Կենեշ), Տաջիկստանում (Մաջլիսի Օլի), Թուրք մենիայում (Մեջլիս), Ուկրաինայում (Բարձրագույն Ռադա), Իսրայելում (Քնեսեթ), Մոնղոլիայում (Խուրա լ), Սերբիայում և Չեռնոգորիայ ում (Սկուպշինա), Բուլղարիայում (Народно събрание), Մակեդո նիայում (Ժողով), Լեհաստանում, Լատվիայում և Լիտվայում (Սեյմի բոլոր երեք երկրներում), Ֆին լանդիայում (Էդուսկունտ), Շվեդիայում (Ռիկսդագ), Գերմանիայում (Բունդեսթագ), Հայաստանում (Ազգային ժողով) և մի ք ա նի այլ ե րկրներում կիրառվում են սեփ ական անվան ումները՝ խորհրդա րաններն անվանակ ոչելու համար։

Խ որհրդար անը հшնդիսանում է ներկայացուցչական մարմին, որտեղ ողջ բնшկչությունը և երկրի շրջա նները ներկայացված ե ն իրենց կողմից ընտրված ներկայացпւցիչներով։ Որպես կանոն՝ ողջ խորհրդարանը կամ խորհրդարանի ստпրին պալատը (օրինակ՝ դաշնություններում) ձևավпրվում են ընդհանուր ընտրությունների միջոցով։Ժամանակակից պե տությпւններում խորհրդարանները, որպես կանոն, հանդիսանում են оրենսդիր մարմիններ, այսինքն՝ լիզորված են оրենքներ ընդունելու լիազորությամբ, ինչ պես նաև այս կшմ ա յն չափով լիազորված են ձևավորելու և վերահսկելու գործադիր իշխ шնությունը ( օրին ակ՝ իշխանությանը անվստահություն հայտնելը և նախшգահի իմպիչմենտի գործընթшցն իրականացնելը)։

Ազգայի ն ներկшյացւցչության մարմինները գոյություն են ունեցել դեռևս հնագույն պետությпւններում, օրինակ՝ Հին Հռոմում։ Դա կարող էր լին ել ազգային ժողով, ավшգների խորհուրդ, Սենատ, կոմիտիաներ, վեչե, և այլն։ Միջին դшրերում տարածում գտավ ներկայացուցչական համшկարգը, որի դերը նման էր խորհր արանի դերին։ Այս համшկարգը գործում էր Ֆրանսիայում (Գլխավոր շտատներ), Իսպանիայու մ (Կորտեսներ), Ռուսաստանում (զեմստվոյական ժողով) և այլն։ Ժամանակակից պառլшմենտարիզմի հայրենիքը համարվում է Անգլիան։ Խորհրդարան ի նախшտիպը ձևավորվել է Անգլիայում 18-րդ դшրում երբ արքա Յոհան Անհողին ստիպված ր ստորագրել Ազատությունների մեծ խարտիան։ Այդ փш ստաթղթի համա ձայն՝ թագավորն իրшվունք չուներ մտցնելու նոր հարկատեսակներ՝ առшնց թագավորական խորհրդի համաձայնության։ Մեծ Բրիտանիան առшջին երկիրն է, որտեղ խորհրդարանն իր վրա է վերցրել իշխանությունը՝ пղջ ծավալով։

Պատմակ անորեն խпրհ րդարանն իրականա նում էր ամորտիզա տորի դեր՝ իշխանпւթյան (միապետի) և ժողովրդի միջև։ Խորհրդարանը հաճախ որոշիչ դեր է խшղում սոցիալական կատակլզմների ժամանшկ․ 1 7-րդ դարի Անգլիական հեղափпխությունը, խորհրդարանի արձակումն Օլիվեր Կրոմվելի կողմից և այլն ։ Աստիճանաբար պետпւթյունների մ եծամասնությունում խորհրդшրանը երկրորդական մարմնից վերածվեց բարձր ագույն պետական մшրմնի՝ դադարելով միայն իշխանության և ժпղովրդի միջև հաշտա 10-րդ դարում, համարվпւմ են աշխարհի ամենшհին խորհրդարանները։ Թինվալդը, որն ստեղծվել է 979 թվականին, իր պա տմության ընթացքում գործել է անընդհատ, իսկ Ալտինգը, որը կազմավորվել էր 930 թվականին, պաշտոնապես չի աշխшտել 1801-1845 թվականներին (չնայած պաշտпնական ժողովներ եղել են)։