Վահանաձև գեղձը թիթեռնիկաձև օրգան է՝ տեղակայված պարանոցի առաջային մասում վահանաճառի և շնչափողի առաջակողմնային մակերեսին: Նրա զանգվածը տատանվում է 25-40 գրամի սահմաններում, կանանց շրջանում ծավալը քիչ գերազանցում է 18սմ³-ը, իսկ տղամարդկանց շրջանում 25սմ³ է։

Զոբը վահանագեղձի ուռուցքանման մեծացումն է, որն ուղեկցվում է այդ գեղձի ֆունկցիայի և օրգանիզմի ընդհանուր վիճակի խանգարումներով: Տարբերում են խպիպի մի քանի ձևեր: Տեղաճարակային (էնդեմիկ) խպիպը հանդիպում է աշխարհագրական որոշակի մարզերում` առավելապես լեռնային և նախալեռնային շրջաններում:

Զոբը կարող է արտահայտվել տրամադրության անկմամբ, դյուրագրգիռությամբ, նյութափոխանակության խանգարմամբ, վահանաձև գեղձի այտուցով, բազեդովյան հիվանդության դեպքում` աչքերի չռվածությամբ և դուրս պրծնելով, ցրվածությամբ, ձեռքի մատների դողով, արտահայտված սրտխփոցով:

Զոբի դեպքում խորհուրդ է տրվում քնելուց առաջ ջրով ընդունել ծովային կաղամբի տերևների 0,5-1 թեյի գդալ փոշի: Բուժման կուրսը 15-30 օր է: 1/1 հարաբերությամբ խառնել ֆեյխոայի պտուղները և շաքարավազ:Այս խառնուրդը օգտակար է ընդունել վահանաձև գեղձի հիպոֆունկցիայի դեպքում ամեն օր` նախաճաշից 30-40 րոպե առաջ 2-3 ճ/գ.:

Մինչ ինքնաբուժությամբ զբաղվելը, բժկի ետ խորհրդակցելը պարտադիր է։ Այս հիվանդության վրա բացասական ազդեցություն են թողնում սպիտակ ալյուրից պատրաստված արտադրանքը, շաքարը, տապակած և յուղոտ մսամթերքը,սննդային հավելումները, համեմունքները, սուրճը և ալկոհոլը: